Nên trồng cây gì lấy bóng mát cho nhà phố, sân vườn, khuôn viên?

Chọn cây bóng mát theo khoảng trống bạn có: chiều cao và độ rộng cho tán, khoảng cách tới móng nhà, đường ống, dây điện. Nhà phố, sân hẹp hợp cây tán vừa như bằng lăng, lộc vừng; cây gỗ lớn như sao đen, dầu rái chỉ hợp khuôn viên rộng. Cây chọn sai có thể phải chặt sau vài năm vì rễ đội nền, tán chạm dây điện hay lá rụng làm tắc máng xối.

Tiêu chí chọn cây bóng mát

Các nhóm cây thường trồng ở phía Nam

Các loài dưới đây được trồng phổ biến ở TP.HCM và các tỉnh lân cận; chiều cao là tham khảo khi cây trưởng thành.

Đặc điểm có thể khác nhau theo giống và điều kiện trồng; nên hỏi nơi cung cấp cây về kích thước trưởng thành của đúng giống mình mua.

Chọn theo vị trí

• Nhà phố, sân trước hẹp: ưu tiên cây tán vừa, thân thẳng, dễ cắt tỉa giữ dáng; tránh cây gỗ lớn sẽ vượt quá khoảng trống.

• Sân vườn biệt thự: có thể kết hợp một cây tán rộng làm điểm nhấn với cây tán vừa quanh lối đi.

• Khuôn viên nhà máy, khu công nghiệp: ưu tiên cây khỏe, ít công chăm, trồng thành hàng dọc đường nội bộ, bãi xe; tránh cây quả to rơi xuống khu xe.

• Hướng trồng: phía nhận nắng chiều (thường là hướng Tây, Tây Nam) cho hiệu quả che mát rõ nhất.

Khoảng cách với nhà, dây điện, đường ống

Không có một con số chung cho mọi loài. Nguyên tắc là để đủ chỗ cho tán và rễ khi cây trưởng thành: cây càng lớn càng cần trồng xa móng nhà, tường rào, bể ngầm, đường ống; không trồng cây cao ngay dưới đường dây điện. Khi không chắc, nên hỏi người có kinh nghiệm trước khi đào hố.

Những cây nên cân nhắc kỹ khi trồng gần nhà

Một số cây đẹp nhưng dễ gây phiền toái nếu trồng sai chỗ:

• Cây có rễ lan mạnh, rễ khí như đa, si: hợp công viên, khoảng đất rộng; trồng sát nhà, tường rào dễ làm nứt nền, tắc ống.

• Cây gỗ lớn như sao, dầu: lúc mua chỉ cao vài mét nhưng về sau vượt xa mái nhà, khi đó cắt tỉa tốn kém và cần thiết bị chuyên dụng.

• Cây cành giòn, tán dày: dễ gãy cành khi mưa giông nếu không tỉa thưa định kỳ.

• Cây quả to, quả nhiều: quả rụng làm bẩn lối đi, có thể rơi trúng xe, người.

Mua cây nhỏ và mua cây lớn có sẵn tán

Cây nhỏ rẻ, dễ trồng, dễ sống nhưng phải chờ vài năm mới có bóng. Cây lớn có bóng mát ngay nhưng giá cao hơn, cần cẩu, xe chở và kỹ thuật trồng, chăm sóc kỹ hơn trong thời gian đầu. Với cây lớn, nên chọn cây đã được chuẩn bị bầu ở vườn ươm, bầu đất nguyên, không vỡ. Cách giữ cây sống khi trồng cây lớn tương tự di dời cây, xem kỹ thuật bứng, di dời cây xanh.

Trồng và chăm 1–2 năm đầu

1. Chọn cây giống khỏe, bầu đất nguyên, thân thẳng.

2. Đào hố rộng hơn bầu, cải tạo đất nếu đất xấu, trồng đúng cao độ bầu, không lấp quá sâu.

3. Cắm cọc chống, buộc dây mềm để cây không bị gió làm nghiêng.

4. Tưới đều trong mùa khô; theo dõi sâu bệnh.

5. Cắt tỉa tạo tán từ sớm, đặc biệt trước mùa mưa bão.

Lịch cắt tỉa trước mùa mưa xem cắt tỉa cây trước mùa mưa bão.

Trường hợp nên nhờ đơn vị cảnh quan

Khuôn viên lớn, trồng nhiều cây cùng lúc, trồng gần công trình hoặc muốn cây lớn có bóng ngay thì nên có phương án thiết kế. XANH 24H có vườn ươm, cung cấp và trồng cây, thiết kế, thi công cảnh quan sân vườn và bảo trì cảnh quan về sau.