Dấu hiệu cống bị tắc và khi nào cần kiểm tra hệ thống thoát nước

Trong bài này
Dấu hiệu cống bắt đầu tắc: nước rút chậm sau mưa và đọng ở cùng một vị trí, mùi hôi từ miệng cống, hố ga, nước trào ngược ở phễu thu sàn hoặc điểm thấp. Khi thấy, mở nắp hố ga xem mức bùn và nước có chảy thông giữa các hố không; tắc ở một đoạn ống thì thông tắc, bùn bồi cả tuyến thì nạo vét. Chờ tới khi ngập hoặc bốc mùi mới xử lý thường gấp và tốn kém hơn.
Dấu hiệu cảnh báo sớm
Dấu hiệu | Nguyên nhân thường gặp | Nên làm gì |
|---|---|---|
Nước rút chậm sau mưa, đọng ở cùng một vị trí | Bùn, cát bồi lắng trong cống; miệng thu nước bị rác lá che | Dọn miệng thu nước, mở hố ga kiểm tra mức bùn |
Mùi hôi từ miệng cống, hố ga | Bùn, rác hữu cơ phân hủy; nước đọng lâu ngày | Kiểm tra dòng chảy giữa các hố ga, cân nhắc nạo vét |
Nước trào ngược ở phễu thu sàn, điểm thấp | Tắc ở đoạn ống phía sau hoặc ống chính đầy | Xác định vị trí tắc, thông tắc trước |
Nắp hố ga có rác, bùn tràn lên | Hố ga đầy, lâu chưa nạo vét | Nạo vét hố ga và tuyến cống liền kề |

Thời điểm nên kiểm tra
Trước mùa mưa: chủ động khi còn khô ráo, dễ làm và không bị động khi mưa lớn.
Sau thi công, sửa chữa gần tuyến cống: xi măng, cát, xà bần rất dễ theo nước chảy vào cống.
Sau mưa lớn kéo dài: rác, lá, đất cát cuốn về các hố ga.
Theo chu kỳ cố định: với bếp ăn, nhà hàng, nhà xưởng nhiều dầu mỡ hoặc rác thải.
Nội dung kiểm tra
Việc kiểm tra cơ bản là mở nắp hố ga để xem mức bùn, rác và quan sát nước có chảy thông giữa các hố hay không. Với tuyến dài hoặc nghi có hư hỏng như gãy ống, sụt lún, có thể dùng thiết bị soi ống để thấy bên trong mà không phải đào.
Thông tắc và nạo vét
Thông tắc xử lý một điểm nghẽn cụ thể, thường trong đường ống nhỏ: bồn cầu, lavabo, ống thoát sàn. Nạo vét lấy đi bùn, cát bồi lắng trên cả tuyến cống và hố ga. Nếu cùng một khu vực tắc đi tắc lại, đó thường là dấu hiệu tuyến cống đã bồi lắng và cần nạo vét cống rãnh. Tắc trong nhà, bể phốt đầy thì xem hút hầm cầu, thông tắc cống.
Giảm nguyên nhân gây tắc
Lắp song chắn rác ở miệng thu nước và vệ sinh định kỳ.
Bếp ăn, nhà hàng có bể tách mỡ và hút mỡ theo lịch.
Không xả vật liệu xây dựng, xi măng, cát vào cống khi thi công.
Quét rác, lá trên sân, đường nội bộ trước khi trôi xuống cống.
Nhà ở, nhà hàng, nhà xưởng: điểm hay tắc khác nhau
Loại công trình | Điểm hay tắc | Nguyên nhân chính |
|---|---|---|
Nhà ở | Bồn cầu, lavabo, phễu thu sàn, hố ga trước nhà | Tóc, giấy, dầu ăn, cát từ sân |
Nhà hàng, bếp ăn | Ống thoát bếp, bể tách mỡ, hố ga khu bếp | Mỡ đóng cứng, thức ăn thừa |
Nhà xưởng, khu công nghiệp | Rãnh quanh xưởng, hố ga sân bãi, cống thoát mưa | Cát, bùn, rác sản xuất, lá cây |
Những việc có thể tự làm và không nên tự làm
Có thể tự làm: vớt rác ở song chắn, dọn lá miệng thu nước, xử lý tắc nhẹ ở lavabo, phễu thu sàn bằng dụng cụ thông tắc thông thường.
Không nên tự làm: xuống hố ga sâu, mở cống ngầm, dùng hóa chất thông cống mạnh liên tục (có thể làm hỏng ống), tắc lặp lại ở ống chính.
Lý do không nên chờ tới khi tắc hẳn
Khi đã tắc hoàn toàn, nước tràn ra sân, nhà xưởng, có thể làm hỏng hàng hóa, gián đoạn hoạt động và phải xử lý gấp với chi phí cao hơn. Bùn để lâu cũng nén chặt, khó lấy hơn so với nạo vét định kỳ.
Lịch kiểm tra gợi ý theo loại công trình
Gợi ý để bắt đầu, nên điều chỉnh theo thực tế bồi lắng của từng nơi.
Loại công trình | Tự kiểm tra | Nạo vét, hút |
|---|---|---|
Nhà ở | Mở hố ga trước nhà trước mùa mưa | Khi bùn gần chạm miệng ống hoặc nước rút chậm |
Nhà hàng, bếp ăn | Kiểm tra bể tách mỡ theo tuần | Hút mỡ, hố ga khu bếp theo lịch cố định |
Nhà xưởng, khu dân cư | Đi kiểm tra các hố ga chính theo tháng | Nạo vét toàn tuyến trước mùa mưa hằng năm |
Yếu tố ảnh hưởng chi phí xử lý
Chiều dài tuyến, kích thước cống, độ sâu hố ga
Mức bồi lắng: bùn nhão dễ hút hơn cát, bùn đã nén chặt
Cách tiếp cận: xe hút vào được tới nơi hay phải làm thủ công
Khối lượng bùn cần chở đi và khung giờ được phép làm
Nạo vét định kỳ thường ít tốn kém hơn xử lý khi đã tắc hoàn toàn, vì khối lượng ít và không phát sinh làm gấp ngoài giờ.
Thông tin nên chuẩn bị khi gọi đơn vị nạo vét
Vị trí, chiều dài ước tính tuyến cống, số hố ga
Kích thước cống hoặc đường kính ống (nếu biết)
Hiện tượng đang gặp và ảnh chụp miệng cống, hố ga
Khung giờ được phép thi công
Bao lâu nên kiểm tra hệ thống thoát nước một lần?
Tối thiểu mỗi năm một lần trước mùa mưa. Cơ sở nhiều dầu mỡ, rác thải hoặc vừa thi công gần tuyến cống nên kiểm tra dày hơn.
Có thể tự thông cống tại nhà không?
Tắc nhẹ ở lavabo, phễu thu sàn có thể xử lý bằng dụng cụ thông tắc thông thường. Tắc lặp lại, tắc ở ống chính hoặc hố ga sâu nên gọi đơn vị có thiết bị và biện pháp an toàn.
Có nên dùng hóa chất thông cống thường xuyên?
Không nên dùng thường xuyên. Hóa chất mạnh có thể làm hỏng ống và không lấy được bùn, cát bồi lắng; tắc lặp lại nên kiểm tra và nạo vét.
Nạo vét cống có gây mùi cho khu vực xung quanh không?
Có thể có mùi trong lúc làm. Đơn vị thi công nên làm gọn từng đoạn, che chắn và chở bùn đi ngay để hạn chế ảnh hưởng.
Khảo sát và báo giá miễn phí.
Gửi yêu cầu báo giá

